Fosfaat Retour
van last naar lust

Nederland is koploper op het gebied van voedselvoorziening. Het is er goedkoop, van goede kwaliteit en overal verkrijgbaar. Maar dit is niet vanzelfsprekend. Nederland maar ook geheel Europa staat voor een fors probleem. Ons werelddeel is zeer arm aan grondstoffen voor de landbouw en dat maakt Europa op de langere termijn kwetsbaar. 

We zijn in Europa zeer afhankelijk van verre buitenlanden, als het gaat om cruciale grondstoffen als fosfaat, kalium en micro-nutriënten als zink en selenium voor onze gewassen en ons vee. Bijna alles, tenminste 97 procent, van die grondstoffen moet worden ingevoerd. Vertrouwen op goede werking van de wereldmarkt is naïef. Zeker ook omdat sommige grondstoffen, zoals fosfaat, maar in een paar landen gewonnen worden.

Fosfaat herwinnen uit zuiveringsslib, Meat and Bone Meal (MBM), champost en mest is urgent. Voor de samenwerkende ontwikkelingsmaatschappijen in Zuid-Nederland aanleiding om het project Fosfaat Retour mogelijk te maken middels een bijdrage van Innovatie Zuid. Fosfaat Retour is een inventarisatie van een groot aantal, veelal nog niet toegepaste, mogelijkheden om fosfaat te recyclen (long list). In samenwerking met een klankbordgroep met experts werd de longlist terug gebracht naar oplossingsrichtingen met de hoogste kans van slagen (short list). Per oplossingsrichting worden gesprekken gevoerd met bedrijven en ondernemers welke ieder een deel van de oplossing voor hun rekening kunnen nemen. Doel is het stimuleren van een samenwerkingsverband per oplossingsrichting om te komen tot enkele businesscases waarbij fosfaat recycling centraal staat of onderdeel uit maakt van de businesscase.

Een belangrijke vraag is hoe in- en export stromen van fosfaat zich tot elkaar verhouden. Ter illustratie. Jaarlijks komt de mestproductie van de Nederlandse veestapel overeen met 155.000 ton fosfaat. 125.000 ton daarvan kan in Nederland geplaatst worden voor bemesting. Derhalve moet 30.000 ton fosfaat in de vorm van mest geëxporteerd worden om voor de noodzakelijke balans te zorgen. Tegelijkertijd importeren we jaarlijks ongeveer 26.000 ton fosfaat in om als kunstmest te gebruiken voor precisiebemesting. Het doel van Fosfaat Retour is om de fosfaat die nu geëxporteerd wordt in mest in geconcentreerde vorm terug te winnen waardoor deze voor precisiebemesting ingezet kan worden. Er hoeft dan minder fosfaat geimporteerd te worden zodat we minder afhankelijk worden van import.

Maar ook mensen zijn kleine 'fosfaat producenten'. Dagelijks krijgen we middels ons eten 2 a 3 gram binnen. 1 gram benutten we en 1 a 2 gram scheiden we uit in urine en ontlasting. Op jaar basis ongeveer een halve kilo. Met zijn allen 8,5 miljoen kg fosfor (P) en dat is dan weer (x2.29) bijna 20.000 ton fosfaat. 

Als we een perfecte recycling zouden kunnen realiseren voor veehouderij en rioolslib dan zouden we in Nederland zelfs exporteur van fosfaat kunnen worden (30.000 + 20.000) - 26.000 = 24.000 ton fosfaat van kunstmest kwaliteit.

 

 

        Dit project is mogelijk gemaakt door een bijdrage van Innovatie Zuid.

20150508 Fosfaat Retour rapport definitief
PDF – 1,2 MB 618 downloads